Van koelkast tot voorraadkast: zo bewaar je voedsel veilig
Voorzorgsmaatregelen die het FAVV aanraadt
Als de temperatuur de hoogte in gaat, is het soms moeilijk om voedsel op de juiste temperatuur te bewaren van de supermarkt tot aan je bord. Kennis van houdbaarheidsdatums, baktemperaturen en keukenhygiëne kan helpen om je gezin te beschermen en verspilling tegen te gaan.
Eén etiket, twee datums
Bij het kopen van vers voedsel let ook jij waarschijnlijk op het etiket. Daarop staat niet alleen wat er in de verpakking zit, maar ook tot wanneer het eten goed blijft. Let wel: de ene houdbaarheidsdatum is de andere niet. De TGT-datum ('Te gebruiken tot') is er voor je veiligheid. Na deze dag mag je het voedsel niet meer eten, ook al oogt en ruikt het normaal. De schadelijke bacteriën die erin ontstaan kunnen je ziek maken. De THT-datum ('Ten minste houdbaar tot') waarborgt op zijn beurt de kwaliteit van je eten. Tot die datum oogt, ruikt en smaakt het zeker zoals het bedoeld is.
Ken je datums
- Eet nooit vers vlees, vis, kant-en-klare salades en zuivelproducten na de TGT-datum.
- Check voorbij de THT-datum pasta, rijst, eten in blik, diepvriesproducten en snacks met je zintuigen mits de verpakking intact is en correct bewaard werd.
- Weet dat controleren op zicht, geur en smaak minder betrouwbaar is.
Minder verspillen
Na de THT-datum kan je voedsel nog steeds eten als je het goed bewaard hebt. Het kan alleen wat van zijn smaak, textuur of versheid verliezen. De Europese Commissie schat dat van de 88 miljoen ton aan voedselverspilling die we jaarlijks weggooien, tot 10% te wijten is aan houdbaarheidsdata.
Koelkastweetjes
- Bewaar voedsel met een houdbaarheidsdatum volgens de instructies. Doorgaans is dat onder 5°C.
- Bereid het eten voor de TGT-datum verstreken is en eet wat je bereid hebt binnen de 48 uur op (tussentijds in de koelkast bewaren).
- Krijg je niet alles op? Vries de rest dan in en noteer duidelijk de invriesdatum.
Duidelijke data verminderen verspilling zonder de veiligheid van consumenten in gevaar te brengen. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) helpt producenten de juiste datum te kiezen met een speciaal hulpmiddel. Wetenschappers en producenten trachten de data ook steeds nauwkeuriger te maken. Voor consumenten is het belangrijk om te weten waar de data voor staan. Als je ze begrijpt, kan je je inkopen beter plannen, bewaren, bereiden en minder verspillen. Dat is goed voor je portefeuille én de planeet.
Schone keuken, schoon bord
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie kan voedsel dat niet op de juiste manier werd geproduceerd, bewaard of klaargemaakt bacteriën, virussen, parasieten of schadelijke chemicaliën bevatten. Deze kunnen allerlei gezondheidsproblemen veroorzaken. Een goede hygiëne in de keuken vermindert dit risico aanzienlijk. Pietro Stella, wetenschapper en expert voedselveiligheid bij de EFSA, wijst erop dat een paar regels je dierbaren kunnen beschermen.
Vermijd besmetting
- Was je handen voor het koken, tijdens de bereiding en na elk toiletgebruik.
- Maak oppervlakken, keukengerei en borden schoon en hou de keuken kraaknet om parasieten te vermijden.
- Leg rauw vlees, gevogelte en zeevruchten op aparte snijplanken en gebruik nooit hetzelfde mes.
Bakveiligheid
Tot welke temperatuur je voedsel best verhit, is afhankelijk van wat er in je pan zit. Voor soep en stoofschotels volstaat verhitting tot 70°C. Gebruik een kookthermometer bij twijfel. Die kan je ook helpen bij het bereiden van vlees - minstens 60°C voor rundsvlees, 75°C voor gevogelte en varkensvlees, 85°C voor stoofvlees. Vis en zeevruchten bak of grill je best op minimum 65°C tot ze niet meer doorzichtig zijn.
Verwarm gerechten grondig om bacteriën te verwijderen en gebruik schoon, drinkbaar water om te koken. Zorg ervoor dat bewerkte voedingsmiddelen, zoals melk, gepasteuriseerd zijn. Was fruit en groenten grondig, vooral als ze rauw worden gegeten.
Beheers de laatste stappen
- Laat gekookt voedsel niet langer dan twee uur op kamertemperatuur staan, zelfs niet na het barbecueën.
- Verwarm kant-en-klaarmaaltijden minstens tot 60°C en zet restjes snel in de koelkast.
- Ontdooi vlees of vis voor de barbecue in de koelkast of de microgolfoven, maar nooit op het werkblad.
Barbecuewijsheid
Bewaar voedsel niet te lang, zelfs niet in de koelkast. Sommige diepvriesproducten kan je klaarmaken zonder ze te ontdooien. Check bij twijfel wat de verpakking vermeldt. Was bij het barbecueën je handen na het aanraken van rauw vlees en hou rauw vlees of vis ook altijd apart. Gebruik verschillende barbecuetangen om het op het rooster te leggen en maak ook die regelmatig schoon, want achtergebleven deeltjes kunnen bacteriën bevatten. Serveer zodra het klaar is.
Met enkele eenvoudige gewoontes van correct bewaren, voldoende verhitten en kruisbesmetting vermijden verklein je het risico op voedselinfecties aanzienlijk. Giusi Amore, wetenschapper bij de EFSA, wijst erop dat de juiste bewaar- en baktemperatuur veel door voedsel overgedragen ziekten kan voorkomen.